Çınar Bağlan, YMM | Deloitte Vergi Hizmetleri Direktörü

Gelir İdaresinin zaman zaman aynı konuda bir birine zıt görüşler açıkladığına şahit olmaktayız. Böyle durumlarda Mali İdaremiz görüş mü değiştirdi yoksa hatamı yapıyor anlamak mümkün değil. Karşımıza bunun son örneklerinden biri olarak, bu yazımıza konu ettiğimiz İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 4.02.2018 tarih 62030549-120[Mük.80-2017/386]-154561 sayılı özelgesi çıkmakta.

Hatırlanacağı üzere öteden beri Limited Şti olarak faaliyet gösterdikten sonra nevi değişikliğine gitmek suretiyle Anonim Şirkete dönüşen firmalarda, ortakların pay senetlerinin ilk iktisap tarihi, bir süre tartışma konusu yapılmış ardından aynı minvalde verilen idari görüşlerle konu tartışma dışına itilmişti.

 Bu konuda verilen son özelge ise tartışmaları tekrardan gündeme taşıyacak nitelikte.

 Gelir Vergisi Kanunun mükerrer 80 maddesinde vergilendirmeyecek değer artış kazançları olarak; tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetlerinin elden çıkarılması da sayılmış olup, bu açıdan iki yıllık sürenin başlangıç tarihinin ne olacağı, vergileme yapıp yapmama açısından belirleyici olmaktadır.

Mali İdareye göre, limited şirketlerin tür değişikliği yoluyla anonim şirkete dönüşmesi durumunda, anonim şirket pay senetlerinin ilk edinim tarihi olarak, ortakların limited şirket sermayesine katıldıkları tarih esas alınmaktaydı. Bu özelgelerden bazılarının tarih sayı bilgileri aşağıdaki gibi olup örnekleri çok daha fazlalaştırmak mümkün bulunmakta.

Tarih Sayı Özelgeyi Veren İdare
18.05.2010 B.07.1.GİB.4.34.16.01-KVK 19-106 İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
17.03.2011 B.07.1.GİB.4.06.16.01-2010-GVK-Mük.80-16-140 ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
9.06.2011 B.07.1.GİB.4.35.16.01-176300-226 İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
20.07.2011 B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK mük.80-1027 İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
11.11.2011 B.07.1.GİB.4.06. 25[19-1116.01-1/3]-983 ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
1.03.2016 62030549-120[MÜK80-2016/114]-16914 İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Bu özelgelerin tamamında, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu açısından şirketlerde nev'i değişikliğinin devir hükmünde olduğu, limited şirketin Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 19 ve 20 nci maddeleri kapsamında anonim şirkete dönüşmesi halinde, limited şirket ortağı olan ortaklara verilecek anonim şirket ait hisse senetlerinin ilk iktisap tarihi olarak, ortakların limited şirketin sermayesine iştirak ettikleri tarihin dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir.

Verilen onlarca özelge ile belli ölçüde istikrar kazanmış bu anlayış İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 14.02.2018 tarih 62030549-120[Mük.80-2017/386]-154561 sayılı özelgesi ile tekrar tartışılır hale gelmiş bulunmaktadır.

Bu son özelgede nevi değişikliği dolayısıyla anonim şirkete dönüşen şirkette, nevi değişikliği nedeniyle ortaklara verilen hisse senetlerinin ilk iktisap tarihi olarak hisse senetlerinin bastırıldığı tarih esastır vurgusu yapılmıştır.

Örnek olayda nevi değişikliği yoluyla anonim şirkete dönüşen şirketin hemen aksiyon alıp dönüşüm tarihi itibariyle hisse senedi bastırmamış olması nedeniyle mi bu görüş verilmiş belli değildir.

Söz konusu özelgenin tam metni aşağıda yer almakta olup, bu yeni özelge esas alındığında vergisel avantajları nedeniyle limited şirketi tür (nevi) değişikliği yoluyla anonim şirkete dönüştürüp ardından iki yıllık süre beklenmeden vergisiz elden çıkarmanın önü kapatılmış olmaktadır.

Diğer taraftan vergi kanunlarında veya tebliğlerde her hangi bir değişiklik yapılmadan, özelge bazında verilen görüşlerde bu derece keskin görüş değişiklilerinin mükellefleri vergi ve cezalarla karşı karşıya bırakacağı da muhakkaktır. İdareye güven açısından köklü anlayış değişikliklerinin belli bir yürürlük tarihleri de esas alınmak suretiyle tebliğlerle yapılması önem arz etmektedir.

 

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı: 62030549-120[Mük.80-2017/386]-154561 - 14.02.2018

Konu: Nevi değişikliği dolayısıyla anonim şirkete dönüşen şirkette nevi değişikliği nedeniyle ortaklara verilen hisse senetlerinin ilk iktisap tarihi.    

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, hisselerine sahip olduğunuz ………………… Ltd. Şti.'nin 10.11.2003 tarihinde tescil edilerek kurulduğu, söz konusu limited şirketin 01.12.2015 tarihinde nevi değişikliği yaparak anonim şirkete dönüştüğü ve unvanının ………………. A.Ş. olduğu, 10.05.2017 tarih ve 2017/2 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile sahip olunan tüm hisseler için hisse senedi bastırıldığı, bahse konu hisse senetlerinin satışa konu edilmesi durumunda söz konusu hisse senetlerinin ilk iktisap tarihi olarak limited şirketin kuruluş tarihi olan 10.11.2003 tarihinin mi, nevi değişikliğinin gerçekleştiği 01.12.2015 tarihinin mi, yoksa hisse senetlerinin bastırıldığı 10.05.2017 tarihinin mi dikkate alınacağı hususunda bilgi talep edildiği anlaşılmakta olup konu hakkında Başkanlığımız görüşleri aşağıda açıklanmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Değer artışı kazancı" başlıklı mükerrer 80 inci maddesinde;

 “Aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazançlarıdır.

 1. İvazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetleri hariç, menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar.

...

4. Ortaklık haklarının veya hisselerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar.

 Bu maddede geçen "elden çıkarma" deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder.

Bir takvim yılında elde edilen değer artışı kazancının, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlananlar hariç, 11.000 Türk Lirası (1.1.2017 tarihinden itibaren) gelir vergisinden müstesnadır.” hükmü yer almaktadır.

23/03/2000 tarihli 23998 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 232 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin "2- Hisse Senetlerinin İktisap Tarihi" başlıklı bölümünde;

"Hisse senetlerinin üç ay süreyle elde tutulduktan sonra satılması halinde doğan değer artış kazancının vergilendirilmeyecek olması hisse senedinin iktisap tarihinin bilinmesini önemli kılmaktadır. Bu nedenle, hisse senedi alım satımı yapanların vergisel yükümlülüklerini tam olarak yerine getirebilmeleri açısından hisse senetlerinin iktisap tarihini izlemeleri gerekmektedir.

Genel olarak hisse senedi üzerinde tasarruf hakkına sahip olunan tarihin iktisap tarihi olarak dikkate alınması gerekmektedir. Bununla birlikte gerçek kişi ortakların şirketin sermaye artırımına gitmesi dolayısıyla sahip oldukları hisse senetlerinin ve aynı hisse senedinden değişik tarihlerde alım yapıldıktan sonra bunların bir kısmının elden çıkarılması halinde elden çıkarılan hisse senetlerinin iktisap tarihinin belirlenmesi farklılık göstermektedir."

açıklamalarına yer verilmiştir.

Yukarıdaki hüküm ve açıklamalara göre; ortağı bulunduğunuz limited şirkete ait ortaklık hakkınız, anonim şirkete dönüşmesinden sonraki bir tarihte (10.05.2017 tarihinde) hisse senedi çıkarılmak suretiyle hisse senedine bağlanmış olduğundan, sahip olduğunuz hisse senetlerinin satışının değer artış kazancı kapsamı dışında değerlendirilmesinin tespitinde, iktisap tarihi olarak şirket hisse senetleri üzerinde tasarruf hakkına sahip olduğunuz (hisse senetlerinin bastırıldığı) 10.05.2017 tarihinin esas alınması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.