Tarih : 18.12.2018
Yayın Dönemi : Mart 2019

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü

Sayı : 64597866-155.13-26709

Tarih: 18.12.2018

Konu : Döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında yapılan uluslararası yolcu ve yük taşımacılığı faaliyetinde damga vergisi istisnası

İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden, şirketinizin yurt içinde ve yurt dışında yolcu ve yük taşımacılığı yapmakta olduğu ve Ekonomi Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğünden …/…/2017 tarih ve … sayılı Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesi (VRHİB) aldığı belirtilerek;

-   Şirketinizin ana faaliyetlerine ilişkin olarak alınmış olan VRHİB kapsamında yurt dışı yolcu ve yük taşımacılığı faaliyetine ilişkin olarak, kanuni ve iş merkezi yurt içinde ve yurt dışında bulunan acentelerle tarifeli ve tarifesiz yurt dışı seferleri için düzenlenen satış sözleşmelerinin (Diğer bir ifadeyle şirketiniz tarafından sunulan yurt dışı yük ve yolcu taşımacılık hizmetinin acenteler aracılığıyla satışına ilişkin sözleşmelerin) damga vergisinden istisna olup olmayacağı,

-   Şirketinizin dünyadaki bir çok havalimanlarında hizmet sunan firmalarla havacılık faaliyeti kapsamındaki mal ve hizmetlere (yer hizmetleri (handling) alımı, havalimanı hizmetleri, yakıt alımı, yiyecek satın alınması vb) ilişkin yapacağı sözleşmelerde VRHİB kapsamında damga vergisi istisnasının uygulanıp uygulanmayacağı,

hususlarında görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, bu Kanundaki kâğıtlar teriminin, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade ettiği, yabancı memleketlerle Türkiye'deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kağıtların, Türkiye'de resmi dairelere ibraz edildiği, üzerine devir veya ciro işlemleri yürütüldüğü veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalanıldığı takdirde vergiye tâbi tutulacağı hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanunun (6728 sayılı Kanunun 27 nci maddesi ile değişik) Ek 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında, Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesine bağlanan ve fıkrada sayılan diğer döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemler nedeniyle, belgenin geçerlilik süresi içerisinde belgede yer alan tutarla sınırlı olmak kaydıyla, düzenlenen kağıtların damga vergisinden müstesna olduğu; aynı fıkranın (6770 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile değişik) (f) bendinde, uluslararası yük ve yolcu taşımacılığından döviz olarak kazanılan bedellerin yurda getirilmesi kaydıyla kara, deniz veya hava ulaştırma hizmet ve faaliyetlerinin istisna kapsamına konu edildiği; 3 üncü fıkrasında, belge sahibi firmaların belge konusu işe ilişkin mal, malzeme veya hizmet temin ettiği kişi ve kurumlarla yapacağı işlemler nedeniyle düzenlenen kağıtlara damga vergisi istisnası uygulanabilmesi için her iki işlem tarafının da o işle ilgili olarak düzenlenmiş belgeye sahip olmasının şart olduğu; 4 üncü fıkrasında, bu maddenin uygulamasında Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesinin, döviz kazandırıcı faaliyetleri teşvik etmek amacıyla damga vergisi istisnası uygulanabilmesi için alınması ve ibraz edilmesi gereken, vergiye tabi kağıdın düzenlendiği tarihte geçerli Ekonomi Bakanlığınca düzenlenen belgeyi ifade ettiği; 6 ncı fıkrasında ise, bu maddenin uygulanması bakımından; belge kapsamında istisna uygulanacak işlem ve faaliyetlerin aşamaları ile diğer usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı ile Ekonomi Bakanlığının birlikte yetkili olduğu hükümleri yer almaktadır.

Özelge talep formunuz ekinde yer alan Ekonomi Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü tarafından adınıza düzenlenen …/…/2017 tarih ve … sayılı Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesinin incelenmesinden, belgenin 488 sayılı Kanunun Ek-2 ve 492 Sayılı Kanunun Ek-1 maddelerinin 2-f fıkrasına göre düzenlendiği anlaşılmıştır.

Buna göre;

-   Şirketinizin, kanuni veya iş merkezi Türkiye'de bulunan acentelerle tarifeli ve tarifesiz yurt dışı seferleri için düzenlediği satış sözleşmelerinin, belli veya hesap edilebilir bir parayı ihtiva etmesi ya da atıf yapılan kağıtların içeriğinden belli paranın hesaplanabilmesi halinde damga vergisine tabi tutulması; ancak her iki işlem tarafının aynı işle ilgili düzenlenmiş belgeye sahip olmasına bağlı olarak, sözleşme konusu iş nedeniyle döviz olarak kazanılan bedellerin yurda getirilmesi ve belgede yazılı tutarı geçmemesi ve belgenin geçerlilik süresinde düzenlenmiş olması kaydıyla, söz konusu sözleşmelerin 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun Ek 2 nci maddesi gereğince damga vergisinden istisna edilmesi mümkün bulunmaktadır.

Ayrıca, her iki tarafın da aynı işle ilgili Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesine (VRHİB) sahip olması nedeniyle istisna uygulanması durumunda, bu durumun hangi tarafın VRHİB'ne işleneceği hususunun, belge kapatmaya ilişkin mevzuatı uygulayan Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü tarafından değerlendirilmesi gerekmektedir.

-   VRHİB kapsamında yurt dışı yolcu ve yük taşımacılığı faaliyetine ilişkin olarak, kanunî ve iş merkezlerinin her ikisi de Türkiye'de bulunmayan acentelerle tarifeli ve tarifesiz yurt dışı seferleri için düzenlenen satış sözleşmeleri ile yurt dışı mukim firmalar ile tarafınızca yapılacak taşımalar için düzenlenecek hava çarter sözleşmelerine, yurt dışındaki firma için belge aranmaksızın, sözleşme konusu iş nedeniyle döviz olarak kazanılan bedellerin yurda getirilmesi ve belgenin geçerlilik süresinde düzenlenmiş olması kaydıyla belgede yazılı tutarla sınırlı olmak üzere damga vergisi istisnası uygulanması mümkün bulunmaktadır.

Diğer taraftan, şirketinizin kanunî ve iş merkezlerinin her ikisi de Türkiye'de bulunmayan firmalarla tarifeli ve tarifesiz yurt dışı seferleri için havacılık faaliyeti kapsamındaki mal ve hizmet (yakıt, yiyecek satın alınması, yer ve havalimanı hizmetleri vb) alımına ilişkin düzenlenen sözleşmelerin 488 sayılı Kanunun Ek 2 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.